Jaki format pliku do druku?

Jaki plik najlepiej wysłać do drukarni?

W większości typowych zleceń drukarskich wygodnym plikiem końcowym jest PDF wyeksportowany do druku według specyfikacji wykonawcy. Może zachować tekst, grafikę wektorową i obrazy w jednym dokumencie. Nie oznacza to jednak, że każdy PDF nadaje się do produkcji. Prezentacja zapisana jako PDF do oglądania na ekranie może mieć niewłaściwy format, brak spadów lub zbyt małe zdjęcia.

Zanim wybierzesz rozszerzenie, zapytaj drukarnię o format netto, spad, sposób przekazania stron, profil koloru i oczekiwany rodzaj PDF. Przy prostym wydruku fotograficznym wykonawca może przyjąć także plik obrazu. Przy ulotce z tekstem, logo i tłem dochodzącym do krawędzi najczęściej potrzebna jest większa kontrola składu. To wymagania zlecenia, a nie sama nazwa pliku, wyznaczają poprawny format dostawy.

PDF do druku a zwykły PDF do podglądu

PDF jest pojemnikiem na różne rodzaje treści. Może zawierać ostre obiekty wektorowe i poprawnie osadzone fonty, ale może też składać się z jednej małej bitmapy rozciągniętej na całą stronę. Dwa pliki z tym samym rozszerzeniem mogą dać zupełnie inny efekt na papierze.

W eksporcie do druku sprawdza się między innymi wymiary strony, spady, kompresję obrazów, zasady obsługi kolorów oraz fontów. W programie do składu wybierz eksport przeznaczony do druku, a nie interaktywny wariant służący do przeglądania. Jeśli projekt zawiera kilka stron, ustal, czy drukarnia chce strony pojedyncze, rozkładówki czy osobne pliki. Nie ustawiaj tego na podstawie wyglądu makiety.

Plik produkcyjny to nie „PDF zapisany w najwyższej jakości”. To plik przygotowany do konkretnego formatu, podłoża i procesu wskazanego przez wykonawcę.

Czy trzeba wybrać PDF/X?

PDF/X to rodzina formatów przeznaczonych do wymiany plików w produkcji poligraficznej. Programy do składu oferują kilka wariantów i presetów, na przykład PDF/X-4. Każdy z nich ma określone zasady dotyczące zgodności, kolorów i elementów PDF. Samo wybranie presetu nie poprawi zdjęcia o zbyt niskiej rozdzielczości ani nie doda brakującego spadu.

Jeżeli drukarnia podała konkretny wariant PDF/X, użyj jej instrukcji eksportu. Jeśli nie podała, zapytaj, zamiast zakładać, że jeden preset jest zawsze właściwy. Dotyczy to szczególnie prac z przezroczystością, kolorami dodatkowymi, nietypowym papierem lub opakowaniami. W pliku PDF/X ważny jest też profil opisujący warunki wyjściowe. Przypadkowy profil może dać inne kolory, niż oczekiwano.

JPG, PNG i pliki źródłowe: kiedy mają sens?

JPG lub TIFF mogą być odpowiednim materiałem dla drukarni wykonującej odbitkę zdjęcia, jeśli mają wystarczającą liczbę pikseli i odpowiadają jej wymaganiom. Ten sam obraz wstawiony do ulotki staje się jednak tylko jednym składnikiem projektu. Jeżeli zapiszesz całą ulotkę jako JPG, tekst i logo zostaną zamienione na piksele. Utrudni to późniejszą korektę, a drobne litery mogą stracić ostrość po powiększeniu.

PNG świetnie sprawdza się w wielu zastosowaniach ekranowych i może przenosić przezroczystość. Nie jest jednak automatycznym zamiennikiem pliku produkcyjnego do każdej drukarni. Trzeba sprawdzić wymiary, tryb koloru i sposób obsługi przez wykonawcę. Sama przezroczystość nie gwarantuje poprawnego wyglądu po złożeniu z innymi elementami. Nie myl też pliku źródłowego, w którym da się edytować projekt, z końcowym plikiem do druku. Drukarnia może prosić o oba, ale zwykle pełnią różne role.

Co sprawdzić przed eksportem?

Najpierw obejrzyj projekt w rzeczywistym rozmiarze. Sprawdź, czy tekst nie wypada poza ramki, wszystkie zdjęcia i grafiki są aktualne, a fonty są dostępne i można ich legalnie użyć. W programie do składu uruchom kontrolę techniczną, jeżeli jest dostępna. Ostrzeżenia o brakujących obrazach, zastąpionych krojach czy zbyt niskiej rozdzielczości trzeba wyjaśnić przed eksportem.

W pliku kierowanym do cięcia tło dochodzące do krawędzi powinno wyjść na spad. Z kolei ważny tekst musi pozostać wewnątrz bezpiecznego obszaru. Znaczniki cięcia dodaj tylko wtedy, gdy oczekuje ich wykonawca. Kalkulator spadów pomaga policzyć wymiar brutto, a kalkulator DPI ocenić gęstość pikseli zdjęcia w planowanym rozmiarze. Oba wyniki trzeba zestawić ze specyfikacją drukarni.

Jak kontrolować gotowy PDF?

Po eksporcie otwórz właśnie ten plik, który zamierzasz wysłać. Porównaj liczbę i kolejność stron, obejrzyj krawędzie oraz drobny tekst. Sprawdź, czy logo i zdjęcia nie zmieniły wyglądu po eksporcie. Przejrzyj w powiększeniu miejsca, w których nakładają się przezroczystości. Podgląd na ekranie jest pomocny, ale kolor końcowego wydruku zależy też od profilu, papieru i procesu produkcyjnego.

Przy większym nakładzie lub ważnej zgodności kolorów zapytaj o próbę produkcyjną. Jeżeli plik zawiera kod QR albo kod kreskowy, sprawdź jego odczyt na próbce w rzeczywistym rozmiarze. W przypadku opakowań skontroluj także aktualność wykrojnika i oznaczeń technicznych. Takie zadanie często wymaga więcej niż jednego przycisku „eksportuj”.

Krótka lista przed wysłaniem pliku

• Potwierdź z drukarnią rodzaj PDF lub inny akceptowany format oraz sposób przekazania stron.
• Sprawdź rozmiar netto, spad, margines bezpieczeństwa i ewentualne znaczniki.
• Skontroluj fonty, łącza do obrazów i efektywną rozdzielczość zdjęć.
• Uzgodnij sposób konwersji kolorów i profil wyjściowy.
• Otwórz gotowy plik i obejrzyj wszystkie strony po eksporcie.

Jeśli masz kilka wersji tego samego projektu, nazwij pliki tak, aby wykonawca nie musiał zgadywać, który jest ostateczny. Gdy potrzebujesz przygotowania lub poprawy pliku według wytycznych drukarni, zobacz zakres usługi DTP albo napisz do Vistik z opisem zlecenia i otrzymaną specyfikacją.